Kanał Elbląski

Kanał Ostródzko-Elbląski, zwany również Kanałem Elbląskim, łączy zachodniomazurskie jeziora z Zalewem Wiślanym.

Jest to oryginalne rozwiązanie hydrotechniczne na skalę europejską, umożliwiające pokonanie 100-metrowej różnicy poziomów wody przy pomocy zespołu 5 pochylni i szynowych urządzeń wyciągowych, napędzanych energią pozyskaną z przepływu wody.

System ten został zaprojektowany przez pruskiego inżyniera Georga Jacoba Steenke w pierwszej połowie XIX w., za panowania króla Fryderyka Wilhelma III.

Budowa trwała kilka lat i kanał został oddany do użytku dopiero za czasów króla Fryderyka Wilhelma IV.

Celem powstania tego nowatorskiego systemu wodnego było utworzenie połączenia wodnego Prus Wschodnich z Bałtykiem, co dawało wówczas szanse na rozwój gospodarczy tego regionu.

W XIX wieku na Mazurach zaczął się bowiem intensywnie rozwijać drobny przemysł. Już wcześniej do żeglugi przystosowano płytkie jezioro Druzno.

Powstała więc koncepcja połączenia jezior leżących między Wisłą a Pasłęką, lecz przeszkodą była duża różnica poziomów jezior.

Nad rozwiązaniem tego problemu i utworzeniem kanału zaczęto pracować już w 1837, a prace budowlane rozpoczęto w 1844 roku.

Pierwsze pochylnie suche, czyli Buczyniec, Kąty, Oleśnica i Jelenie zaczęły obsługiwać jednostki pływające w 1860 roku.

Kanał Elbląski

Prowadzone roboty hydrotechniczne miały na celu wyrównanie poziomów wód w zbiornikach wodnych na całej trasie powstającego kanału. Obniżyły się wtedy poziomy luster wody do poziomu Jezioraka, czyli do 99,5 m n.p.m., a więc nawet o ponad pięć metrów (jeziora Sambród i Piniewo).

Do napędu mechanizmu pochylni wykorzystuje się energię wody przepływającej z wyższego poziomu na niższy. Woda wprawia w ruch koło wodne, a ono z kolei mechanizm napędzający liny ciągnące po szynach wózki do transportu jednostek pływających.

Dla żeglugi towarowej kanał otwarto w 1861 roku.

Ostatni odcinek kanału z Ostródy do Starych Jabłonek przez Jezioro Pauzeńskie o długości 16,8 km oddano do użytku dopiero w 1873 i ze względu na jego walory krajobrazowe i ochronę tamtejszej przyrody jest dziś dostępny wyłącznie dla kajaków i żaglówek.

Początkowo Kanał Elbląski służył głównie transportowi płodów rolnych, drewna i artykułów przemysłowych, a dopiero w 1912 roku na szlaku pojawili się pierwsi turyści.

Pierwszy raz popłynęli oni kanałem na pokładzie łodzi motorowej „Seerose” („Róża morska”) należącej do przedsiębiorstwa żeglugowego Schiffs-Reederei Adolf Tetzlaff.

W sezonie letnim 1927 roku rozpoczęły się regularne rejsy pasażerskie po kanale.

Działania wojenne prowadzone na tych terenach w 1945 roku spowodowały znaczne uszkodzenia urządzeń na Kanale Elbląskim, lecz już w 1947 roku kanał ponownie udrożniono i wznowiono rejsy pasażerskie.

W 2011 roku Kanał Elbląski uznano za Pomnik Historii.

Armatorem białej floty jest obecnie Żegluga Ostródzko-Elbląska Sp. z o.o. w Ostródzie.

Ciekawostki:

  • budowa kanału była droższa o około 10% od budowy Wieży Eiffla w Paryżu
  • poniesione podczas budowy kanału koszty odpowiadają wartości 2,4 ton złota
  • przy budowie Kanału Elbląskiego wykorzystano jeziora leżące na różnych wysokościach między Ostródą i Zalewem Wiślanym, a różnica poziomów sięga 100 m
  • na każdej pochylni znajdują się dwa wózki ważące po 24 tony i jadące w przeciwnych kierunkach
  • na pochylni można transportować statki o wadze do 50 ton jadące w jednym kierunku lub dwa statki o wadze do 38 ton jadące w przeciwnych kierunkach jednocześnie

Gdy zwiedzamy Kanał Elbląski trasa prowadzi nas przez wiele ciekawych miejsc i pozwala na obcowanie z otaczającą przyrodą. Do dyspozycji mamy kilka propozycji szlaków wodnych poprowadzonych na Kanale Elbląskim.

Możemy wybrać „Szlak Szeląga” wiodący z Ostródy do Starych Jabłonek, podczas którego podziwiać będziemy przepiękne krajobrazy, a 18-kilometrowa trasa powiedzie nas przez Jezioro Drwęckie, Pauzeńskie, Szeląg Wielki i Szeląg Mały. Dwukrotnie pokonamy też śluzy, w Ostródzie i Małej Rusi.

Dłuższa trasa „Statkiem po trawie” trwa prawie 5 godzin i prowadzi z Elbląga do przystani Buczyniec. Trasa tego rejsu przebiega przez odcinek Kanału Elbląskiego, na którym znajduje się system 5 pochylni oraz rezerwat ornitologiczny na jeziorze Druzno.

To właśnie na odwiedzających Kanał Elbląski pochylnie i śluzy robią największe wrażenie.

Podczas wycieczek przez Kanał Elbląski rejsy na odcinku pomiędzy Ostródą, a Miłomłynem umożliwiają podziwianie pięknej panoramy miasta Ostróda.

Odcinek w okolicy Miłomłyna jest najstarszą częścią Kanału, a śluza Miłomłyn stanowi punkt 0,00, od którego mierzy się długość Kanału.

Podczas tego rejsu przepływamy śluzą Miłomłyn i śluzą Zieloną, czyli śluzami komorowymi. Kiedyś konstrukcja tych śluz wykonana była z drewna, dziś już z betonu.

Odcinek Ostróda – Miłomłyn jest też częścią „Szlaku Papieskiego”, gdyż w latach 1957-1958 właśnie tym szlakiem pływał Karol Wojtyła.

Szlakiem dwóch pochylni” popłyniemy z Buczyńca do Kątów i z powrotem. Ten krótki, dwugodzinny rejs rozpoczyna się i kończy w Buczyńcu, gdzie znajduje się Izba Historii Kanału Elbląskiego. Statek pokonuje pochylnie w Buczyńcu oraz w Kątach dwukrotnie, płynąc w dół, a w drodze powrotnej w górę.

Kanał Elbląski Rejsy Cennik 2020

TERMINBilet Grupowy
KWIECIEŃ – CZERWIECtransport autobusem85 pln
LIPIEC – SIERPIEŃrejs statkiem95 pln
transport autobusem
WRZESIEŃrejs statkiem85 pln

Dla chętnych na rejs statkiem przez Kanał Elbląski bilety do nabycia przez internet lub w Biurach Obsługi Klienta.

Informacje o Kanale Elbląskim:

  • klasa żeglowna: Ia
  • długość kanału: 84,2 km
  • całkowita długość kanału z odgałęzieniami: 151,7 km
  • długość drogi wodnej między Ostródą a Elblągiem: 82 km, między Ostródą a Iławą: 48 km
  • łączna suma różnic poziomów na śluzach i pochylniach: 103,4 metra
  • -minimalna szerokość kanału: 7 metrów
  • -szerokość najwęższej śluzy: 3,2 m – Śluza Ostróda
  • -śluza z największą różnicą poziomów: 2,8 metra – Miłomłyn
  • -pochylnia z największą różnicą poziomów: 24,5 metra – Oleśnica

Dla chcących zwiedzić Kanał Elbląski mapa szlaków turystycznych.

Kanał Elbląski mapa szlaków

Część Kanału od śluzy w Miłomłynie do Jeziora Drwęckiego, nosiła pierwotnie nazwę Kanału Oberlandzkiego, dziś używana jest nazwa Kanał Elbląski.

Kanał Bartnicki (Ducki) łączy jezioro Ruda Woda (Duckie) z jeziorem Barążek.

Nazwa Kanał Elbląsko-Ostródzki funkcjonuje od 1947 roku, od 1947 roku używana jest również nazwa Kanał Elbląski.

Dla poszczególnych odcinków szlaku wodnego używane są dziś nazwy:

  • Kanał Elbląski – na odcinku od jeziora Drwęckiego do jeziora Druzno
  • Kanał Iławski – na odcinku od Miłomłyna przez Jezioro Karnickie i jezioro Dauby do jeziora Jeziorak
  • Kanał Ostródzki – na odcinku od Ostródy przez Jezioro Pauzeńskie do jeziora Szeląg Wielki i Szeląg Mały

Na odcinku od Ostródy do Elbląga znajduje się:

  • 5 pochylni: Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie, Całuny
  • 2 śluzy: Miłomłyn i Zielona

Na całym kanale są jeszcze dwie dodatkowe śluzy: Ostróda i Mała Ruś.

W 2015 roku zakończono rewitalizację kanału polegającą na przebudowie wszystkich pięciu pochylni, wymianie elementów mechanicznych i hydrotechnicznych, umocnieniu brzegów i odmuleniu szlaku wodnego.

W Buczyńcu powstała też izba historyczna z salą multimedialną oraz ekspozycją dotyczącą urządzeń pochylni oraz zawierającą dokumenty związane z projektowaniem i powstaniem kanału wraz z oryginalnymi podpisami jego budowniczego Georga Jacoba Steenke.

Turyści zwiedzający Mazury i Kanał Elbląski noclegi w okolicy znajdą bez problemu. Na wszystkich spragnionych wypoczynku w tym pięknym miejscu czekają hotele i pensjonaty, a także gospodarstwa agroturystyczne, oferujące wygodne pokoje oraz świetne wyżywienie.

szymbark

Szymbark

Szymbark (w języku kaszubskim Szimbark) to wieś w województwie pomorskim,...

czytaj więcej
Kanał Elbląski

Kanał Elbląski

Kanał Ostródzko-Elbląski, zwany również Kanałem Elbląskim, łączy zachodniomazurskie jeziora z...

czytaj więcej

Komentarze

mood_bad
  • Brak komentarzy
  • chat
    Dodaj komentarz